Protest tegen schorsing Brits parlement; petitie ruim miljoen keer ondertekend

De schorsing van het Britse parlement heeft tot veel protest geleid. Mensen zijn de straat op gegaan en een petitie is al meer dan 1,1 miljoen keer ondertekend. De vraag is hoeveel zin het massale protest heeft, zegt correspondent Tim de Wit.

Politici dreigden meteen al naar de rechter te stappen als reactie op de stap van premier Johnson. Volgens critici schorst Johnson het parlement langer dan normaal om een no-deal-brexit te forceren. Het parlement buitenspel zetten zou “ondemocratisch” zijn. Door de schorsing zou er voor het Lagerhuis te weinig tijd overblijven om over de brexit te debatteren.

Volgens de premier blijft er genoeg tijd over, maar tegenstanders zijn hier niet gerust op. Er werd gisteravond een demonstratie gehouden. Een groot aantal mensen liep van het parlement naar Downing Street, naar de ambtswoning van de premier. Demonstranten riepen “stop de coup”, en droegen anti-brexit spandoeken en Europese vlaggen mee.

Gisteravond gingen in Londen mensen de straat op om te demonstreren:

Video afspelen00:39‘De schorsing is een belediging voor de democratie’

Ook op sociale media is het tegengeluid losgebarsten. Op Twitter zijn de hashtags #AbolishTheMonarchy en #StopTheCoup trending. Beelden van de protesten worden veelvuldig gedeeld, en veel mensen uiten hun zorgen. Acteur Hugh Grant bijvoorbeeld is woedend:Hugh Grant@HackedOffHughYou will not fuck with my children’s future. You will not destroy the freedoms my grandfather fought two world wars to defend. Fuck off you over-promoted rubber bath toy. Britain is revolted by you and you little gang of masturbatory prefects. https://t.co/Oc0xwLI6dI17 uur geleden

“Toch denk ik dat Johnson dit protest allemaal naast zich neerlegt. In alle eerlijkheid hebben we dit ook al vaker gezien”, zegt correspondent Tim de Wit in het NOS Radio 1 Journaal. “Er zijn meerdere van dit soort petities geweest. Eerder was er een om artikel 50 in te trekken, het wetsartikel om uit de EU te treden. Die werd 6 miljoen keer ondertekend, maar daar is ook niets mee gedaan.”

Nu verwacht hij ook niet dat de regering van mening zal veranderen. “Dit laat zien hoe verdeeld Groot-Brittannië nog altijd is. Dit laat zelfs zien dat Johnson, nog meer dan May, weinig moeite heeft om dit soort plannen door te zetten. Hij vindt het niet erg om keihard de strijd aan te gaan met het parlement.”

Volgende week keert het Lagerhuis terug van het zomerreces. Vanaf 9 september begint dan opnieuw een reces, dat tot 14 oktober zou moeten duren. Het parlement zou tussen 13 september en 8 oktober al met reces zijn vanwege partijbijeenkomsten, maar daar wil Johnson dus enkele dagen aan toevoegen.

Johnson zegt dat de brexit hoe dan ook doorgaat op 31 oktober, bij voorkeur met een uittredingsakkoord met de Europese Unie, maar desnoods zonder deal. Een meerderheid van het Lagerhuis wil niet dat dat laatste gebeurt.

Opgeleefd Ajax probleemloos naar groepsfase Champions League

Ajax heeft zich geplaatst voor de groepsfase van de Champions League. Thuis waren de Amsterdammers oppermachtig tegen Apoel Nicosia, dat vocht voor wat het waard was en zich pas in de slotfase gewonnen moest geven (2-0).

Op Cyprus was Ajax acht dagen geleden met kunst- en vliegwerk overeind gebleven. Een blessure bij Donny van de Beek en de schorsing van Noussair Mazraoui maakten het er voor trainer Erik ten Hag niet makkelijker op om nu wel een uitgebalanceerd elftal op de been te brengen.

Edson Álvarez bleek de sleutel te zijn naar succes. De Mexicaan nam op het middenveld de plek in van Daley Blind, die op zijn beurt weer een linie naar achteren schoof. Zo trad Ajax na een zomer vol transfers en nog meer geruchten aan met zeven spelers die vorig seizoen ook in de eerste halve finale met Tottenham Hotspur aan de aftrap verschenen.

Een beuk en een goal

Álvarez had pas een kwartier tegen VVV in de benen, maar speelde tegen Apoel met flair en vertrouwen. Met een beuk en een armzwaai, die hem wel geel kostte, bakende hij zijn territorium af. Een krachtige kopbal, uit een vrije trap van Hakim Ziyech, betekende vlak voor rust de bevrijdende 1-0 voor de Amsterdammers.

Ajax had een groot veldoverwicht in de eerste helft, zonder daarbij echt gevaarlijk te worden. Alleen vlak voor de openingstreffer was Dusan Tadic met een bal in het zijnet bijna succesvol na een scherp aangesneden voorzet van Ziyech.

Een Cypriotische treffer zou de wedstrijd op zijn kop kunnen zetten. En dat het tot tien minuten voor tijd spannend bleef, was vooral te danken aan een discutabel moment met de videoscheidsrechter in de hoofdrol. Even was de Johan Cruijff Arena namelijk al in extase, toen Klaas-Jan Huntelaar een vrije trap van Ziyech met Nicolás Tagliafico als tussenstation tot doelpunt leek te promoveren.

Goal Ajax PRO SHOTS

Wat volgde, waren een paar spannende minuten. De eerste schifting van de videoscheidsrechter werd overleefd, toen het horloge van arbiter Felix Zwayer aangaf dat Huntelaars kopbal via de onderkant van de lat inderdaad de lijn had gepasseerd. Maar uit een tweede rondje videobeelden bleek Joël Veltman met zijn voet buitenspel te staan, ook al nam hij niet direct deel aan het spel.

Deze tegenvaller werkte allesbehalve verlammend op het spel van Ajax, dat hartstochtelijk op zoek ging naar een tweede treffer. Zwayer slingerde intussen de ene na de andere tegenstander op de bon in een felle tweede helft, zoals ook het heenduel al werd gekenmerkt door de vele kaarten.

Verwoestende uithaal

Uiteindelijk was het Tadic die het elftal van Ten Hag vlak voor tijd loon naar werken gaf. De Serviër had na een schitterende pass van Huntelaar nog voldoende lucht over voor een individuele actie en een verwoestende uithaal in de verre hoek.

Het vierhonderdste Europese duel van Ajax kent zo een goede afloop voor de hoofdstedelingen. En er komen dit seizoen in elk geval nog zes lucratieve wedstrijden bij op het hoogste Europese podium. De loting voor de groepsfase van de Champions League is donderdagavond vanaf 18.00 uur in Monaco.

‘A-merk duurder in supermarkt, verschil met huismerk neemt verder toe’

A-merken zijn in de schappen van de Nederlandse supermarkten een stuk duurder geworden, schrijft de Consumentenbond dinsdag op basis van onderzoek bij vijftien supermarktketens. Het prijsverschil tussen A-merken en huismerken is door de prijsstijging van A-merken groter geworden.

Consumenten die huismerken in plaats van A-merken kopen, kunnen ruim 40 procent besparen op hun dagelijkse boodschappen, aldus de consumentenorganisatie. Hiermee is het prijsverschil groter dan vorig jaar: toen was een boodschappenkar vol met huismerken 36 procent goedkoper.

Een kar met negentig dagelijkse boodschappen van een A-merk kost nu gemiddeld 177 euro, klanten die hun kar vullen met soortgelijke producten van huismerken betalen ruim 70 euro minder.

De prijsstijgingen zijn niet alleen te verklaren door de btw-verhoging, schrijft de Consumentenbond. De btw ging aan het begin van dit jaar van 6 naar 9 procent, maar de gemiddelde prijsstijging lag vaak stukken hoger.

Naast naar de btw-verhoging wijzen supermarkten en fabrikanten naar duurdere grondstoffen, verbeterde kwaliteit en hogere transportkosten als oorzaak van de hogere prijzen. Opmerkelijk is volgens de Consumentenbond dat er nauwelijks sterk in prijs gestegen huismerkproducten werden gevonden. Wel geeft de bond aan dat huismerken minder vaak in de aanbieding zijn dan A-merken. Zo verleiden supermarkten jou om meer te kopen

Jumbo, Dirk en Picnic goedkoper voor A-merken, ALDI en Lidl voor huismerken

De Consumentenbond schrijft dat je over de hele linie niet kan spreken van een goedkoopste supermarkt. Wel maakt de organisatie onderscheid tussen de goedkoopste supermarkt voor A-merken en huismerken.

De online supermarkt Picnic en sommige winkels van Hoogvliet, Dirk en Jumbo hebben de laagste prijzen voor A-merken. Zij zijn zo’n 5 procent goedkoper als wordt gekeken naar de gemiddelde prijs van A-merken. Kanttekening is wel dat Picnic niet overal bezorgt.

Bij huismerken moet je voor de koopjes bij supermarktketens Lidl en ALDI zijn: hier zijn huismerken gemiddeld zo’n 15 procent goedkoper. Dirk volgt met 7 procent. Supermarktketen SPAR is volgens de consumentenorganisatie voor zowel de A-merken als de huismerken de duurste optie; prijzen liggen daar respectievelijk 13 en 15 procent hoger dan gemiddeld.

Amazone wordt ‘de longen van de aarde’ genoemd, maar klopt dat wel?

‘De longen van de aarde staan in brand’, kopt het Wereldnatuurfonds boven de oproep om geld te geven om de bosbranden in de Amazone tegen te gaan. En ook de Franse president Macron twittert: ‘Ons huis staat in de brand. Letterlijk. Het Amazonewoud, de longen die 20 procent van de zuurstof van onze planeet produceren, staat in brand.’ De NOS gebruikte de uitdrukking ook regelmatig in de berichtgeving.

Dat er veel bosbranden in de Amazone zijn en dat dat ernstig is, daar zijn natuurbeschermers en wetenschappers het over eens. Maar lopen we echt het risico om wereldwijd in ademnood te raken? Wat zijn de gevaren en gevolgen van deze branden?

“Het is een wijdverbreid misverstand dat de Amazonewouden ‘de longen van de aarde zijn’, zegt Amazone-onderzoeker Bart Kruijt van de Wageningen University: “Door fotosynthese nemen bomen CO2 op en produceren ze zuurstof. Maar ze nemen net zoveel op als ze uitstoten. Ze gaan pas zuurstof produceren als ze groeien. En dat is in de Amazone niet het geval, het wordt juist minder. Bovendien: de planten die in de plaats van die bomen komen, produceren die zuurstof ook. “

Zo groot is de impact dus niet, zegt Kruijt: “Zelfs als we alle bossen in de wereld weg zouden halen, hebben we niet ineens geen zuurstof meer.”

Grote delen ontbost gebied in Brazilië AFP

Dat onderschrijft collega-wetenschapper Ingrid van der Laan-Luijkx: “De bewering dat het Amazonegebied verantwoordelijk is voor 20 procent van onze zuurstof, klopt niet. Ik denk dat mensen het verwarren met dat er bijna 21 procent zuurstof in de lucht zit. Op de beschikbare hoeveelheid zuurstof in de lucht hebben de huidige branden in de Amazone bijna geen effect.” Volgens wetenschappers gaat het naar schatting om een verschil van 0,001 procent.

Toch gebruikt ze ook zelf de term ‘longen van de aarde’: “Ik gebruik de term om in het algemeen uit te leggen dat een bos net als longen CO2 en zuurstof uitwisselt. Dat spreekt meer tot de verbeelding dan dat je het hebt over CO2 die op de langere termijn toeneemt. Het is een symbool geworden.”

Ook Macron maakte gebruik van de term: Emmanuel Macron@EmmanuelMacronOur house is burning. Literally. The Amazon rain forest – the lungs which produces 20% of our planet’s oxygen – is on fire. It is an international crisis. Members of the G7 Summit, let’s discuss this emergency first order in two days! #ActForTheAmazon4 dagen geleden

“Het zuurstofverhaal voert de boventoon. Dat is niet goed, want het klopt niet. Iedereen praat elkaar na zodat ze het niet over klimaatverandering hoeven te hebben”, zegt Kruijt, die zich stoort aan de onjuiste informatie.

“Als iemand zegt dat de zuurstofbewering onzin is, dondert het verhaal in elkaar en loop je het risico dat mensen zeggen: ‘Het is zo erg nog niet’. Terwijl het onderwerp wél belangrijk is en de branden zeker voor schade zorgen. Alleen op andere gebieden dan de zuurstof.”

Zelfs als we alle bossen in de wereld weg zouden halen, is er niet ineens geen zuurstof meer. Bart Kruijt, Amazone-onderzoeker

Zulk gebruik van onjuiste feiten brengt risico’s met zich mee, zegt Wim Turkenburg, klimaat- en energie-expert. “We komen zo in een ‘Trump-achtige’ samenleving. Trump zegt: ik creëer mijn eigen feiten, wetenschap is niet van belang’. Maar we moeten mensen voorzien van juiste informatie. Je moet geen wetenschappelijke onzin verkopen. Dan kom je namelijk op een hellend vlak en verdwijnt het vertrouwen.”

“Overigens zijn de zorgen over onze zuurstof wel terecht als je de Amazone-branden ziet als een voorbode van steeds meer en meer grote bosbranden in de wereld”, benadrukt Kruijt.

Afgebrand bosgebied in Brazilië AFP

Hoewel de invloed op de zuurstofvoorziening dus heel erg klein is, zijn de branden zeker niet onschadelijk voor de planeet, zegt ook hij. “De belangrijkste functie van de Amazone is de opname van CO2, dat is van invloed op wereldschaal. De vegetatie op onze planeet, waar de Amazone een belangrijk onderdeel van is, neemt een kwart op van alle CO2 die we uitstoten. Ook is er enorm veel CO2 in de bossen opgeslagen, onder meer in bomen en houtskool. Als dat vrijkomt, heeft dat een grote impact. Het betekent dat de aarde nog verder gaat opwarmen.”

”Oerwouden spelen een belangrijke rol in de vochthuishouding en in het klimaat op aarde. Bij het verbranden van oerwouden om het te ontbossen en er landbouwgebied van te maken krijg je bovendien veel bodemerosie en dreigt uiteindelijk verwoestijning van deze gebieden, zoals we in Afrika zien”, waarschuwt Turkenburg. “Ook komt er door de verbranding veel CO2 vrij die zeer langdurig in de lucht blijft zitten en bijdraagt aan de toename van het broeikaseffect op aarde.”

Biodiversiteit bedreigd

En er zijn meer gevolgen, weet hoogleraar Turkenburg. ”De Amazone is van onschatbare waarde. Voor de biodiversiteit zijn de branden een groot probleem. Er zitten unieke dieren en zeer grote hoeveelheden planten die je alleen daar tegenkomt. Als hun territorium steeds kleiner wordt, sterven soorten uit. Bovendien is het rampzalig voor mensen die er wonen.”

Een slang in de staat Rondonia waar de bosbranden woeden EPA

Kruijt, die al jarenlang werkt als onderzoeker in het Amazonegebied, vindt het belangrijk dat er aandacht komt voor de gevolgen in de regio zelf. “Het water in de atmosfeer zorgt dat er regen kan ontstaan. Dat heeft een functie voor de regio en het continent. De droogte in Sao Paulo bijvoorbeeld, kan te maken hebben met de verstoring van het regenwoud. Daar merken we in Europa weinig van.”

Hij hoopt dat er meer aandacht komt voor de miljoenen mensen die in het gebied wonen: “Er is weinig aandacht voor de ellende van de bevolking zelf. Het water staat dan weer laag, dan zijn er overstromingen. Ze hebben daardoor geen transportmogelijkheden, er is schade aan de oogsten en er heersen ziektes.”

Kwetsbaarder voor branden

Kruijt noemt de huidige ontwikkelingen zorgwekkend: “In tegenstelling tot wat computermodellen voorspelden, gaat de achteruitgang sneller. Vooral aan de zuidwestkant van de Amazone waar de meeste ontbossing plaatsvindt.”

Hij voorziet een kantelpunt waardoor sneller branden ontstaan: “Er is meer verdroging, er zijn langer droge seizoenen omdat het niet regent, de bossen worden opener en minder soortenrijk, waardoor ze kwetsbaarder worden voor branden. Tot nu toe gebeurde dat niet zomaar, omdat het regenwoud zo vochtig is.”

Kunnen we het tij nog keren? Kruijt blijft voorzichtig optimistisch: “Als je bomen plant op achtergelaten landbouwgrond, heb je met 10 tot 20 jaar weer een bos. Wel met andere soorten, maar desondanks belangrijk voor de opname van CO2.”

In deze video van NOS op 3, waarin ook de term ‘longen van de aarde’ valt, wordt uitgelegd wat er achter de ontbossing van het regenwoud zit:

Astronaut beschuldigd van ‘eerste misdaad ooit in ruimte’

NASA-astronaut Anne McClain heeft zich mogelijk schuldig gemaakt aan identiteitsfraude en het ongeoorloofd bekijken van de bankrekening van haar ex-vrouw. De inspecteur-generaal van de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie doet daar onderzoek naar. De overtreding zou namelijk plaatsgevonden hebben in ruimtestation ISS.

McClain bewoonde van december 2018 tot juni 2019 het ISS. Ze droeg bij aan honderden wetenschappelijke experimenten, voerde twee ruimtewandelingen uit en zou ook deelnemen aan de eerste ruimtewandeling met uitsluitend vrouwelijke astronauten (die op het laatste moment niet doorging).

Een aantal maanden voor de missie naar het ruimtestation vroeg haar ex-vrouw, een voormalige inlichtingenofficier van de Amerikaanse luchtmacht, een scheiding aan. Tijdens de missie viel het de ex-vrouw van McClain op dat de astronaut op de hoogte was van recente aankopen die zij gedaan had. Ze kreeg argwaan en diende daarop een klacht in bij de inspecteur-generaal van NASA.

McClain geeft toe dat zij op een computer van NASA de bankrekening van haar ex-partner heeft bekeken. De astronaut zegt dat zij niet in overtreding was, omdat het voormalige echtpaar nog steeds gezamenlijke financiën heeft. Er is geen geld overgemaakt vanaf de bankrekening.

Aansprakelijkheid en strafbaarheid

Het is aan de inspecteur-generaal van de NASA om vast te stellen of er een delict heeft plaatsgevonden. Als dat zo is, zou het gaan om de eerste misdaad in de ruimte, zeggen juristen in The New York Times. Mogelijk volgt dan een rechtszaak.

Dat iets in de ruimte voorvalt, betekent niet dat de wet niet van toepassing is.Mark Sundahl, directeur Global Space Law Center

De primeur van eerste delict in de ruimte maakt een proces een uitdaging, want rechters kunnen zich niet baseren op uitspraken in soortgelijke zaken. “Dat iets in de ruimte voorvalt, betekent niet dat de wet niet van toepassing is”, zegt Mark Sundahl, directeur van het Global Space Law Center van de Cleveland State University tegen de krant. Maar over de toepassing daarvan en over bijvoorbeeld aansprakelijkheid en strafbaarheid is nooit eerder door een rechter besloten.

Juristen hebben wel gekeken naar een aantal zaken. In 2011 probeerde de weduwe van een ruimtevaartingenieur een steen afkomstig van de maan te verkopen. In 2013 raakte een Russische satelliet beschadigd door rondvliegende restanten van een satelliet die door China vernietigd was. En twee jaar geleden klaagde een Oostenrijkse zakenman een commerciële ruimtevaartorganisatie aan omdat zijn ruimtereis steeds werd uitgesteld. Geen van de zaken kreeg een juridisch vervolg.

Ruimtetoerisme

Sundahl verwacht wel dat er in de toekomst gerechtelijke uitspraken gedaan zullen worden over conflicten en strafbare feiten die in de ruimte plaatsvinden. Zeker met het oog op ruimtetoerisme.

“Hoe vaker we naar de ruimte reizen en daar tijd doorbrengen, hoe groter de kans dat alles wat we hier op aarde doen ook gaat gebeuren in de ruimte.”

EU dankt Malta voor toelaten migranten Ocean Viking

De Europese Unie is Malta dankbaar voor het toelaten van het migrantenschip Ocean Viking. Daardoor konden vanmiddag de 356 opvarenden na twee weken op zee het schip verlaten.

“We zijn Malta dankbaar voor de solidariteit en Europese aanpak”, twitterde de Eurocommissaris die verantwoordelijk is voor migratie, Dimitris Avramopoulos.Dimitris Avramopoulos@AvramopoulosWelcome that a solution for the persons aboard #OceanViking has been found and that all will be relocated. Commend @MaltaGov and @JosephMuscat_JM for solidarity and European approach. Praise 🇫🇷 🇩🇪 🇵🇹 🇷🇴 🇱🇺 🇮🇪 who agreed to relocate. These commitments must now be honoured swiftly.12 uur geleden

Ook Artsen zonder Grenzen, samen met hulporganisatie SOS Méditerranée eigenaar van het schip dat vaart onder Noorse vlag, dankte Malta.

De organisatie vroeg zich alleen wel af waarom het zo lang moest duren. “Deze mensen zijn weggevlucht van verschrikkelijke omstandigheden”, aldus Jay Berger, die namens de hulporganisatie aan boord was. “Het is jammer dat we onze boodschap keer op keer moeten herhalen bij Europese leiders.”

In onderstaande tweet is te zien hoe de migranten overstappen op boten van de Maltese kustwacht:MSF Sea@MSF_SeaUPDATE: 356 survivors rescued in the #Mediterranean are now being transferred from the #OceanViking to #Malta on board a maltese military vessel. After nearly 2 weeks stranded at sea, a coalition of #EU countries finally stepped up to grant them a place of #safety5 uur geleden

De Maltese premier benadrukt op Twitter wel dat het toelaten van het schip een eenmalige actie is.

Het land stond het schip pas toe af te meren nadat zes Europese landen hadden toegezegd de migranten op te nemen. 150 migranten gaan naar Frankrijk. De andere opvarenden wordt verdeeld over Duitsland, Ierland, Luxemburg, Portugal en Roemenië.

Voordat het schip richting Malta voer, was het al door Italië geweigerd. Dat land stond het deze week wel toe dat migranten van het schip Open Arms van boord gingen op het Italiaanse eiland Lampedusa. Dat gebeurde nadat de Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Salvini in eigen land steeds meer onder druk was komen te staan vanwege zijn harde lijn ten opzichte van migranten.

Volgens Salvini fungeren schepen van hulporganisaties als veerdienst voor mensensmokkelaars. Hulporganisaties als die achter Open Arms en de Ocean Viking zeggen dat zij migranten redden die anders zouden verdrinken.

Nederland en Duitsland: nauwer samenwerken bij klimaatmaatregelen

Nederland en Duitsland willen intensiever gaan samenwerken bij de aanpak van de klimaatverandering en de energietransitie. Dat hebben premier Rutte en bondskanselier Merkel afgesproken tijdens een werklunch in het Catshuis in Den Haag.

Nederland presenteerde in juni het klimaatakkoord na maandenlang overleg met de ‘polder’. Het Duitse kabinet wil binnenkort met een concreet plan komen om de uitstoot van CO2 in het land te reduceren.

Goed om ervaringen uit te wisselen

Rutte en Merkel zeiden dat er wel verschillen zijn tussen de twee landen, maar dat het goed is om van elkaar te leren. Ze vonden het beiden een geslaagde bijeenkomst.

Beide landen hebben veel aan elkaars ervaringen. Het is de bedoeling dat er vaker dit soort uitwisselingen komen:

Rutte en Merkel eensgezind over klimaatplannen

Een van de verschillen is dat in Duitsland nog veel mensen op olie stoken; die worden gestimuleerd op gas over te schakelen; in Nederland is de ontwikkeling juist om het gebruik van gas in het huishouden te ontmoedigen.

Rutte zei wel dat Duitsland meer ervaring heeft met hoe je omgaat met alternatieve energiebronnen, terwijl Nederland juist voorop loopt op het terrein van vervoer. “Als we grensoverschrijdend samenwerken, heeft dat concurrentievoordelen”, zei de premier.

Burgers meenemen

Merkel voegde eraan toe dat Nederland het goede voorbeeld heeft gegeven in de manier waarop de burgers worden betrokken bij allerlei maatregelen. Ze wees daarbij op de vele discussies aan de ‘klimaattafels’ voordat het klimaatakkoord werd gepresenteerd.

De bondskanselier zei verder dat de twee het erover eens zijn dat je niet zozeer over ge- en verboden moet praten, maar over innovatie en over hoe je de bevolking kunt beïnvloeden om zelf bepaalde maatregelen te nemen.

De regeringsleiders benadrukten dat Nederland en Duitsland niet alleen met elkaar, maar ook met andere landen moeten samenwerken. Merkel had een delegatie van drie ministers bij zich die met het milieubeleid te maken hebben.

Aan Nederlandse zijde van de tafel zaten, naast Rutte, de ministers Hoekstra (Financiën) en Wiebes (Klimaat), Ollongren (Binnenlandse Zaken) en staatssecretaris Van Veldhoven (Milieu).

Oud-topman van zorginstelling moet 2 miljoen euro terugbetalen

 De voormalige bestuurder van de zorginstelling Zorg Stichting Vivence (ZSV) en zijn partner moeten in totaal 1.945.393 euro aan de Staat betalen. Dat heeft de rechtbank in Rotterdam woensdag bepaald tijdens de behandeling van een ontnemingsvordering.

Het vonnis is conform de eis van het Openbaar Ministerie (OM) eerder op woensdag. De zorginstelling ging eind 2016 failliet door fraude.

Ex-directeur Darryl N. werd in december 2017 al veroordeeld tot vier jaar cel voor stelselmatige fraude met zorggelden van de instelling die zorg en huisvesting voor gehandicapten regelde. Het ging om bijna 1,9 miljoen euro. Dat geld had hij samen met zijn vriendin uitgegeven.

Volgens justitie leidden zij het “leven van een popster”. Zo maakten zij vele luxe reizen, altijd businessclass: ze hadden vier auto’s voor de deur, winkelden bij de duurste zaken en kochten sieraden ter waarde van tienduizenden euro’s per stuk.

De partner van N. werd destijds tot een taakstraf van 240 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden veroordeeld omdat ze van de fraude profiteerde.

N. gaf zichzelf meer salaris dan toegestaan

Het OM ziet de 1.889.893 euro die de twee door de fraude hebben verkregen en hebben witgewassen als crimineel verdiend vermogen. De bestuurder gaf zichzelf in 2016 ook meer salaris dan hij volgens de zogenoemde balkenendenorm mocht ontvangen. Ook dat ziet het OM als crimineel verdiend geld.

Justitie komt daarmee op een totaal van 1.945.393 euro wederrechtelijk verkregen vermogen en wil dat de twee het bedrag terugbetalen. Beiden kunnen hierop aangesproken worden, want zij hebben het ook gezamenlijk uitgegeven, aldus het OM.

OM ‘niet ontstemd’ over reis minister Grapperhaus naar Thailand

Het Openbaar Ministerie is niet ontstemd over het overleg van minister Grapperhaus met de Thaise premier over de Nederlandse gevangene Johan van Laarhoven. Het OM brengt daarover een verklaring naar buiten, nadat NRC gisteren had gemeld dat het bezoek daar slecht viel. Medewerkers vinden dat de minister zich niet moet mengen in een lopende strafzaak, schreef de krant. Ook zouden onderhandelingen over de zaak worden bemoeilijkt door het bezoek van de minister van Justitie.

Maar volgens het OM is daarvan geen sprake. “Het OM wist vanaf april dat de minister zich zou inspannen om hem naar Nederland over te brengen. In het licht van de lopende strafzaak heeft het OM contact gehad met de minister over de voorbereidingen van zijn bezoek aan de Thaise autoriteiten”, schrijft het OM.

Minister Grapperhaus zegt dat zijn overleg met de Thaise premier te maken heeft met een uitzonderlijke situatie. Daarbij benadrukt hij dat hij niet in de rechtsgang in Thailand of Nederland wil treden. “Ik ga gemotiveerd en serieus naar Thailand, niet om het maar gewoon gedaan te hebben”, zei hij.

Video afspelen01:57Grapperhaus gemotiveerd naar Thailand

Grapperhaus zei verder dat hij het bezoek aan Thailand in goed overleg met het OM heeft voorbereid.

103 jaar cel

Johan van Laarhoven had vier coffeeshops in Brabant en woonde sinds 2008 in Thailand. Hij werd in 2014 opgepakt door de Thaise politie, na een Nederlands rechtshulpverzoek. Een jaar later werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van 103 jaar, waarvan hij er 20 moet uitzitten, voor het witwassen van geld dat is verdiend met softdrugshandel. Zijn vrouw kreeg 20 jaar

Ombudsman Reinier van Zutphen oordeelde in maart dat het OM onzorgvuldig heeft gehandeld bij het indienen van het verzoek, omdat Van Laarhoven en zijn vrouw in de tekst verdachten werden genoemd. Dat leidde tot een Thais strafrechtelijk onderzoek, waarna ze hun lange celstraffen kregen. Het OM had volgens de ombudsman moeten weten dat dat het gevolg kon zijn van het rechtshulpverzoek.

Na het rapport van de ombudsman stelde een meerderheid van de Tweede Kamer dat de minister zich moest inspannen voor Van Laarhoven. Grapperhaus zegt daarover vandaag: “Als het parlement zegt ‘pak dat op’, dan moet je dat oppakken.”

Twee nieuwe kankermedicijnen opgenomen in basispakket

Twee nieuwe soorten medicijnen tegen kanker komen in het basispakket. Minister Bruno Bruins (Medische Zorg) heeft met de fabrikanten afspraken gemaakt over de prijs van de middelen.

Het ene medicijn is voor de behandeling van een specifiek type longkanker, het andere voor verschillende soorten borstkanker. Zo’n 2.700 patiënten zijn gebaat bij behandeling met deze medicijnen.

Durvalumab (voor longkankerpatiënten) en abemaciclib (voor borstkankerpatiënten) kwamen vanwege de hoge kosten niet meteen in het basispakket.

De middelen zouden zonder prijsafspraak meer dan 50.000 euro per behandeling kosten. Waar de prijs nu op uitkomt, wordt op verzoek van de fabrikanten niet bekendgemaakt.

‘Teleurstellend dat prijsonderhandelingen nodig zijn’

“Dat patiënten nu toegang krijgen tot deze middelen is goed nieuws”, zegt Bruins. “Tegelijkertijd blijft het teleurstellend dat daar prijsonderhandelingen voor nodig zijn en dat ik het resultaat van die onderhandelingen niet publiek kan maken.”

Het komt vaker voor dat dure medicijnen niet meteen worden vergoed vanuit de ziektekostenverzekering. De prijs die het ministerie in dit soort onderhandelingen overeenkomt, wordt doorgaans niet bekendgemaakt.

Het ministerie komt later dit jaar wel met een totaaloverzicht van de besparingen in 2017 en 2018.